Sigortacılığın Temel Prensipleri

Sigorta sözleşmesi, riskin devri esasına dayanır ve birkaç temel ilke üzerine kurulur.

Altı temel prensip

Azami iyi niyet: Taraflar, riski etkileyecek her bilgiyi doğru ve eksiksiz beyan etmek zorundadır. Yanlış ya da eksik beyan, sözleşmenin geçerliliğini ve tazminatı etkiler.
Sigortalanabilir menfaat: Kişi, ancak zarar görmesi hâlinde maddi kaybı olacağı bir değeri sigortalatabilir. Menfaat yoksa sözleşme geçersizdir.
Tazminat (zararın giderilmesi): Sigorta, zarardan kazanç sağlama aracı değildir; amaç, sigortalıyı hasardan önceki mali duruma getirmektir.
Halefiyet (rücu): Tazminatı ödeyen sigortacı, zarardan sorumlu üçüncü kişiye karşı sigortalının haklarına halef olur.
Yakın sebep: Zararın, teminat kapsamındaki bir sebeple doğrudan bağı aranır.
Hasara katılım: Aynı menfaat birden fazla sigortacı tarafından teminat altına alınmışsa, ödeme şirketler arasında paylaşılır.

Örnek

Bir aracın çarpması sonucu evi zarar gören sigortalıya tazminat ödeyen şirket, ödediği tutarı kusurlu sürücüden isteyebilir. Bu halefiyet ilkesinin uygulanmasıdır.

Sık yapılan hata

Tazminat ilkesini "her zararın tam olarak ödenmesi" sanmak. Muafiyet, eksik sigorta ve sigorta bedeli sınırı ödemeyi azaltabilir; ilke, zenginleşmeyi önlemeyi amaçlar.

İpucu: Prensipleri örnek olayla eşleştirerek çalış; sınavda ilkenin adı değil, olayda hangi ilkenin işlediği sorulur.

🧠 Kodlama / Hatırlatma

Altı temel prensibin baş harfleri: A – S – T – H – Y – H

Cümleyle kodla: Ayşe Sabah Tost Hazırlar, Yanına Hellim.

Harf	Prensip
A	Azami iyi niyet
S	Sigortalanabilir menfaat
T	Tazminat
H	Halefiyet (rücu)
Y	Yakın sebep
H	Hasara katılım

Tazminat ilkesini kilitle: Sigorta zararı kapatır, cep doldurmaz.