Coğrafya — İklim
İklim
Türkiye orta kuşakta yer aldığı için üç ana iklim tipi bir arada görülür.
İklim tipleri
| İklim | Yağış | Sıcaklık | Bitki örtüsü |
|---|---|---|---|
| Karadeniz | Her mevsim yağışlı | Ilıman, az farklı | Gür orman |
| Akdeniz | Kışın yağışlı, yaz kurak | Yaz sıcak, kış ılık | Maki |
| Karasal | Az yağışlı, ilkbahar yağışlı | Yaz sıcak, kış çok soğuk | Bozkır (step) |
Marmara'da ise üç iklimin özelliklerini birleştiren geçiş tipi görülür.
İklimi etkileyen etmenler
- Enlem: Güneye gidildikçe sıcaklık artar.
- Yükselti: Her 200 metrede sıcaklık yaklaşık 1 °C düşer.
- Denize uzaklık ve dağların uzanışı: Kıyıya paralel dağlar deniz etkisini içeri sokmaz; bu yüzden İç Anadolu karasaldır.
- Bakı: Güneşe dönük yamaçlar daha sıcaktır.
Örnek yorum
Rize'nin her mevsim yağışlı olması, dağların denize paralel uzanması ve nemli hava kütlelerinin yükselmeye zorlanmasıyla açıklanır.
Sık yapılan hata: Maki ile bozkırı karıştırmak. Maki Akdeniz, bozkır karasal iklimin bitki örtüsüdür.
İpucu: Bir yerin iklimini sorarken önce "kıyı mı iç mi", sonra "hangi kıyı" diye sor; iki soruyla iklim tipine ulaşırsın.
🧠 Kodlama / Hatırlatma
Bitki örtüsü eşlemesi — baş harften:
- Maki → Akdeniz (Makiyi Akdeniz'de gör)
- Bozkır → Karasal (Bozkır iç bölgede, bozdur)
- Orman → Karadeniz (her mevsim yağışlı)
Üç iklimi tek cümlede: Karadeniz hep yağışlı, Akdeniz yazın kurak, karasal kışın soğuk.
Yükselti kuralı: Her 200 metrede sıcaklık ≈ 1 °C düşer.
Neden İç Anadolu karasal? Dağlar kıyıya paralel uzandığı için deniz etkisi içeri giremez.
Konu videoları
Videolar YouTube üzerinde barındırılır ve resmî oynatıcıyla gösterilir.